• Er wordt goed op mij gelet. Ja, ze houden ons in de gaten, ik hoor ze er over praten. Water, gewasbeschermingsmiddelen of misschien mest? Wat is er voor mij het best? Ze zorgen goed voor mij en dat maakt mij blij! Het is misschien veel werk, maar zo word ik groot en sterk.

Wat ik jullie graag als eerste wil vertellen over gewasbescherming is dat het moment van spuiten afhankelijk is van vele factoren.

Regent het of heeft het geregend. Heeft het gedauwd. Is het heet of heel koud. Is het zonnig of bewolkt. Waait het en hoe hard. Al dit soort vragen moet een boer zichzelf stellen voor dat hij gaat spuiten met gewasbeschermingsmiddelen.

Niet altijd zijn de weersomstandigheden ideaal om te gaan spuiten. Het is dan ook uiterst ingewikkeld om het juiste moment te kiezen.

Buienradar (Agroweer) is dan ook een grootste vriend van de boer. Voordat hij wil gaan spuiten en ook gedurende dag dat de boer met de spuit op weg is zal hij deze dan ook regelmatig checken of er veranderingen zijn in de weersvoorspelling. De boer maakt dan telkens weer de afweging of de veranderingen van invloed zijn op de bespuiting en of die van invloed zijn op de omgeving.

Het weer heeft ook invloed op de ziekte druk van de gewassen. Als het bijvoorbeeld warm en vochtig weer is dan zullen de kansen schimmelziekten toenemen. De informatie over ziekte druk is ook beschikbaar via het weerprogramma van Agroweer. Alvorens het spuiten wordt ook deze beschikbare informatie meegenomen in de afweging van de spuitmomenten. 

De boer doet op deze manier zijn uiterste best om zijn gewassen zo goed mogelijk te beschermen tegen alle ziektes die er op de loer liggen en houd daarin zo goed mogelijk rekening met de omgeving daarom heen.

lelie

Dit is al mijn elfde reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

 

  • KIEKEBOE! Lange tijd hebben we onszelf verstopt, maar het is nu tijd om de kop uit het zand te steken. Ik hoop dat je me ziet staan, want ik heb flink m’n best gedaan. En als je mij dan ziet, zou je mij dan willen liefhebben en bewonderen?

En dan na de mooie regenbuien en de warmte van de zon steken ze hun groene blaadje boven de grond! Hier geniet je van als boer. Dat wat je in de grond gestopt hebt komt boven. Maar nu komt het eropaan. De taak van de boer is om zijn gewas gezond te houden. Er zijn allerlei dingen die de plant kunnen beschadigen. Een te droge of een te natte grond, schimmels en beestjes. Hoe we dat aanpakken vertellen we de volgende keer.

kiekeboe

Dit is al mijn tiende reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

  • Misschien is het tijd mezelf eens aan jullie voor te stellen.  Mijn naam is Corvara, maar ik ben niet de enige. Mijn buurman heet namelijk ook Corvara. En als ik schubjes krijg, noem ik ze ook Corvara en als ik oma wordt heten mijn kleinkindschubben ook zo. Nu is het niet zo dat er alleen maar leliebollen Corvara bestaan hoor. Maar zo heten wij als soort. Makkelijk toch? Groetjes Corvara.

In het voorjaar als de bollen geplant zijn dan wordt de oppervlakte van deze bollen geregistreerd bij de BKD (Bloembollen Keuring Dienst). Elke bolsoort heeft zij eigen naam maar daarnaast heeft ook elke partij zijn eigen unieke nummer. Er word geplant met een gps systeem. Tijden het planten wordt er in de computer geregistreerd waar welk soort staat en op welk perceel. Dit geven wij dan door aan de BKD. Met de post ontvangen wij stickers en die plaatsen wij voor op de percelen bij het juiste bed.

Dit is al mijn negende reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

  • Zo groeien is toch fijn, zo leven is toch heerlijk! Maar door wie worden wij nou zo groot en wie geeft ons al die liefde?

Na de regen die we de afgelopen week gehad hebben is de grond mooi vochtig. Het kleine bolletje op de schub vraagt nog niet heel veel water om te kunnen groeien. Boven de grond gebeurd op dit moment niet heel veel. In de grond? Daar hebben we vanmiddag even naar gekeken. Weet je... de bol word groter!!

Dit is al mijn achtste reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

 Het is vandaag 5 Juni en het REGEND! Veel mensen vinden dit altijd vervelend, maar voor ons is het FEEST! Het zijn alleen buien van tijd tot tijd en toen het droog was kwamen er 2 malloten langs om de “regen” te filmen… En hun imitatie kunsten waren fantastisch....    7da343a2 4a84 4d00 b0ac 2227fa91c524 

Het regent! 

Regen is een van de natuurlijke voedingstoffen die een bol nodig is om te groeien.Net als warmte en zonlicht.Als er geen natuurlijke regen valt dan maken wij regen met een beregeningsinstallatie. Dit doen wij met water uit een sloot of, als er geen sloot in de buurt is, met water uit een beregeningsbron.

Dus NIET met kraanwater!

Het eerste jaar dat de schubben in de grond zitten beregenen we ze in principe niet. Alleen als het echt veel te droog wordt en de bol er schade van zal ondervinden.

Dit is al mijn zevende reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

  • Een tijdje heb ik niks van me laten horen. Maar dat betekend niet dat er hier niks is gebeurd. FLINK MIJN BEST GEDAAN EN KRIJG EINDELIJK WEER EEN MOOI FIGUUR!! En we winnen van onze concurrent!

Dan gebeurt er even niet zo veel en laten we het gewas even zijn gang gaan. Het graan groeit en als het goed is de schubben in de grond ook. Na een poosje wordt het graan doodgespoten en sterft het af. Gisteren (28 mei 2020) hebben we eens even in de grond gekeken en zie in het filmpje het resultaat.... er groeien hele kleine bolletjes op de schubben!!

Dit is al mijn zesde reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

  • Eindelijk laten ze ons weer even rusten. Na alle gekte is dat wel even lekker, ieder heeft z’n eigen plekje en het is super gezellig hier. Maar dan horen we ineens een trekker aankomen. Wat zullen ze nu weer gaan doen? Tot mijn verbazing merk ik dat ze iets planten boven op ons. Maar uhm.. zijn wij dan niet goed genoeg?! En wat voor plant is dit dan wel niet?

Nadat de schubben geplant zijn zaaien wij met de kunstmeststrooier graan (zaad) over de bedden. Waarom?  Op onze zandgronden kan het met harde wind in het voorjaar erg stuiven. Dit kan als gevolg hebben dat de schubben bloot komen te liggen boven de grond en dat de schubben daardoor niet gaan groeien. Het graan zorgt er na opkomst voor dat dit niet kan gebeuren.  

 

Dit is al mijn vijfde reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

  • “wow, dit is gaaf!” We zitten met z’n allen in een grote bak die uitloopt in een supergave glijbaan! Eerst komen er een paar anderen en dan mag ik, eindelijk. “WOOHOOO”. Maar huh, wat gebeurd er nu?!  

Op het land aangekomen worden de kuubkisten met een verrijker van de wagen gehaald. De trekker met fronthef pakt een kist op en kipt deze op het plantdak. Vanaf dit plantdak rollen de schubben in de plantmachine. In de plantmachine staat een van onze mederwerkers. Deze bepaald de dosering. Hoeveel schubben er op de meter geplant worden. Nu liggen de schubben in de grond en kunnen ze gaan groeien.

Dit is al mijn vierde reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen? 

 We lagen heerlijk met zn allen te slapen maar plots is iedereen wakker en ‘oh’ wat gebeurd er nu! Alles lijkt te bewegen “PANIEK” “WE GAAN VALLEN” schreeuw ik nog, maar voor ik het weet zit ik al in een grote kist met nog veeeeel meer schubjes!  

Weer aangekomen op het bollenerf in Dwingeloo. Worden de schubben, die nu nog in leliekratten zitten, over gestort in een kuubkist. De volle kuubkisten gaan op een grote platte wagen achter de trekker op weg naar de akker.

Dit is al mijn derde reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen?   

  • Na eerst een warm bad is daarna mijn reis donker en koud....in Polen aangekomen rukken ze me in stukken! Klinkt zielig maar zo plant ik mij voort.

In april worden de leliebollen uit de koelcel gehaald. De leliebollen worden gekookt in water op een temperatuur van circa 40° C. Dit gebeurd om schadelijke beestjes zoals het bladaaltje en wortellesieaaltje te bestrijden. Na het koken worden de leliebollen terug gekoeld voor de droogwand. Vanuit hier gaan de leliebollen de vrachtauto in op weg naar Polen. Daar worden ze met mensenhanden geschubt. In het filmpje kun je zien wat dit inhoud

Alle schubjes die aan bol zitten worden eraf gehaald. Deze worden weer in een plastic leliekratje gedaan. Nadat alle leliebollen geschubt zijn gaan deze weer in de vrachtauto terug naar Dwingeloo.

schubben          schubben 2 2

Dit is al mijn tweede reisavontuur! nieuwsgierig naar mijn vorige avonturen?   

  •  Hallo, ik ben een leliebol....ik zie er nu niet zo mooi uit maar ik ben getest en heb uitstekende kwaliteiten. Ik mag op reis naar Polen!

corvara bol

Elk seizoen worden onze bollen geselecteerd door onze medewerkers. Dit betekend dat zij het ziek en zeer uit onze partijen halen. Daarna komt er een keurmeester van de Bloembollenkeuringsdienst (BKD) om zijn goedkeuring over de partijen lelies te geven. Daarnaast worden er door deze keurmeester bladmonsters genomen van de partijen deze worden door een laboratorium onderzocht op virussen. Dit heeft te maken met de exporteisen van bepaalde landen maar dit geeft voor ons als bedrijf ook een indicatie hoe het met de gezondheid van onze partijen bollen gaat.

Na de oogst word er ook nog een monster uit de bollen genomen. Op deze manier krijgt elke partij eigenlijk een rapport cijfer. Aan de hand van al deze gegevens halen wij een selectie uit onze eigen partijen bollen.

Uit deze gezonde partijen houden wij een deel achter op ons bedrijf. Deze bol word dus niet verkocht maar is het uitgangsmateriaal voor de toekomst.

We bewaren deze bollen in de koelcel bij ons op het bollenerf. In april gaan de bollen met uitstekende kwaliteiten op reis naar Polen.

 

 

 
b9a5ede5 767e 40c1 a454 dd48bf87dda8‘Goedemorgen buurman, wat gaat u morgen eten?

Als heel Nederland bestaat uit natuur, industrie en huizen? Morgen, als er in Nederland geen boer meer over is om voedsel te produceren?’

‘Maar buurvrouw…. ik kan toch gewoon eten kopen in de supermarkt?’

‘Jazeker kan dat….. maar dat eten komt dan uit het buitenland buurman.’

‘Moeten we dat willen?

Willen we afhankelijk zijn van het buitenland als het gaat om voedsel?

Hoeveel gewasbeschermingsmiddelen komen er op het buitenlandse voedsel?

En welke gewasbeschermingsmiddelen gebruiken ze daar?

Wat als er een politiek conflict is met het buitenland?

Of nog eens een uitbraak is zoals corona?

Stel dat er dan een land is wat ons boycot?

Wat dan buurman?

Hebben we dan in onze grote steden plots allemaal onze eigen groentetuin vol met voedsel?

 

Ik heb eens even gegoogeld buurman….

Een recept gezocht…eetbare graspollen…pitrussen…jeneverbessen…bramen…heide…

Van heide, bramen en jeneverbessen kun je zat worden in de zin van dronken, niet in de zin van een gevulde maag….

Misschien konijn, haas of ree…oké… dat is een idee. Maar dan hebben we niet genoeg voor ons allemaal.

Voedsel is een van de belangrijkste dingen die wij mensen nodig hebben om te kunnen leven!

Wat denkt u buurman? Kunnen we eten van industrie, huizen en natuurgebieden zoals in onze achtertuin…… Ik denk van niet buurman!’

 

Elke morgen voordat ik naar mijn kantoor ga doe ik een wandeling met de hond in het natuurgebied achter ons huis.

Daar geniet ik van de rust en bereid me voor op de dag die komen gaat… denk ik over de dingen na en zet ze op een rijtje…

Ik ben graag in de natuur, ik houd van de natuur, ik leef van de natuur en ik werk met de natuur.

Ik ben geen boswachter, bioloog, schaapherder of medewerker van natuurmonumenten….

IK BEN BOER!

 

Eind mei, begin juni bloeien de pioenrozen.

Drie fietsroutes brengen je langs de prachtige velden met de mooiste pioenrozen.

Er is een route van ± 16 of 26 km voor de korte beentjes, een route van ± 40 km voor de normale benen en een route van ± 52 km voor de getrainde benen.

Ook is er een autoroute voor degene die niet zo van fietsen houd.

Alle route beginnen op de brink in Dwingeloo.

 

Helemaal verliefd geworden op de pioenrozen??

Je kunt ze kopen! In de Pioenenkraam van Bonique Joling te vinden aan Achter de Bargen 1 in Dwingeloo.

1755dd34 c63f 4bac a804 287e38eac624

 

Franse boeren deden de afgelopen week een regendans in de hoop op regen in verband met de droogte.

Omdat Henk Joling in het verleden ook wel een rgendans gedaan heeft zoals je hieronder ziet.

Werden wij uitgedaagd via twitter door Andre Hoogendijk en Bats Uitzendbureau.

Een beetje humor zijn wij wel voor te porren!

En kijk hier het resultaat!

 

Na zo’n periode als de afgelopen weken moet me wat van het hart. Het waren voor ons, #trotse #bollenteler in de gemeente Westerveld, maar ook voor alle bollentelers in ons gebied en daarbuiten rare soms nare weken.

Een “rapport” van meten is weten…. een “toevallig” uitgelekt rapport van het RIVM… daarna de publicatie van het RIVM rapport en… als “klapper” de uitzending van Zembla. Verschrikkelijk al die onrust voor iedereen die er mee te maken heeft. Zowel omwonenden, als medewerkers, als collega boeren, als onze gezinnen!

Teleurgesteld?? NEE het waren top weken!

Het belangrijkste voor ons en onze omgeving was de uitslag van het RIVM rapport. Wat een geruststelling voor onze medewerkers, onze omwonenden, onze kinderen en onszelf. Kortom voor een ieder die met gewasbeschermingsmiddelen te maken heeft!!!

Ik hoop op een beetje rust na alle onrust veroorzaakt door actiegroepen die bewust mensen bang maken en hoop op daadkracht van mensen die dat zouden moeten tonen. Tijdens de uitzending van Zembla ontplofte Twitter en Facebook bijna! Het gevoel van Samen Sterk van mensen betrokkenen bij agrarische sector dat geeft zo’n overweldigend gevoel van kracht!

De Drentse Bollentelers organiseerden, voor de 4de keer inmiddels, Tulpenpracht bij Nacht. Ontzettend veel blije enthousiaste mensen deden hier weer aan mee. Blij, vrolijk, en heel veel energie krijgen wij hiervan!! Dit was voor ons een super afsluiting van de afgelopen maand!

Recht uit mijn hart…..ik ben trots op alle mensen betrokken bij de agrarische sector, ik ben trots op mijn collega bollentelers, mijn collega akkerbouwers, mijn collega veeboeren. Kortom op alle boeren, op mijn omwonenden, mijn Twitter vrienden, mijn Facebook vrienden, mijn medewerkers, mijn gezin, mijn familie, mijn…. voor wie ik ook maar vergeet…mensen die je een hart onder de riem steken in plaats van een mes in de rug…. mijn trots is voor jullie allemaal!

Ik ben een #TROTSE #BOLLENTELER!!

 

 

 

 

De afgelopen jaren hebben wij heel regelmatig bij de gemeente Westerveld aan tafel gezeten. Puzzelen om te komen tot een overeenkomst met onze tegenstanders/actiegroepen…..namen noem ik niet in mijn verhaal die score punten gun ik ze niet….oeps dit mag ik natuurlijk niet zeggen.....Ja wij moeten ons netjes gedragen en natuurlijk proberen we dat….zij daar in tegen niet altijd maar goed dat is een ander hoofdstuk…

Met die actiegroepen kwamen we er absoluut niet uit! Zij eisen dingen. Denken niet in compromissen en leven niet in de democratie. Hebben maar één doel en dat is verbannen gewasbeschermingsmiddelen uit onze gemeente of zelfs uit geheel Nederland en daarmee de gangbare agrarische sector.

Wij begrijpen wel dat er stappen ondernomen moeten worden. Ook wij willen en moeten mee in het realisatieplan en de visie duurzame en sterke landbouw in 2030 van Minister Carola Schouten Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).

Wij gebruiken het liefst zo min mogelijk gewasbeschermingsmiddelen in onze teelten om het milieu maar ook om onze portemonnee. Want gewasbeschermingsmiddelen zijn verschrikkelijk duur! De grootste kostenpost op ons bedrijf. Maar wat wij ook willen is een goed product afleveren en voor alsnog kan dat nog niet zonder gewasbeschermingsmiddelen. Hierin hebben wij de afgelopen jaren al heel grote stappen gezet en hier word nog steeds hard aan gewerkt.

Afgelopen week hebben wij de overeenkomst gebruik gewasbeschermingsmiddelen gemeente Westerveld getekend. Deze overeenkomst is in samenwerking met verschillende partijen gemaakt.

Inwoners, gemeente, standsorganisaties, toeleveranciers, adviseurs en bollentelers hebben hier zorgvuldig aan gewerkt. Er staan dingen in als: respect, integriteit, professionaliteit, veiligheid, gedrag, openheid, innovatie. In deze overeenkomst zien wij kansen voor zowel inwoners als bollentelers en akkerbouwers. Zeg maar een win win situatie.

Wij zijn trots op de ondertekening van deze overeenkomst en voor ons is dit weer een deel van de grote puzzel waar wij samen aan werken. U OOK?

Wilt u ons helpen de puzzel compleet te maken? Dan kunt hier ook de overeenkomst mede ondertekenen en gaan wij samen op weg naar een duurzame en sterke landbouw!

 

Maatschap Joling is al meerdere jaren verbonden als sponsor van de voetbalvereniging Dwingeloo. Naast bijvoorbeeld de bloembollen-actie zijn zij voor de komende vier seizoenen ook sponsor van beide vrouwenteams.

De komende jaren staan de vrouwen er weer netjes op dankzij Maatschap Joling, omdat de complete selectie nieuwe tenues voor de komende jaren werd aangeboden. Dit betreft een nieuwe lijn met sublimatie-shirts!
Het contract is eerder deze maand ondertekend door Dieneke Joling namens de maatschap en door Hanneke Boer en Miranda Dekker namens de sponsorcommissie. Op de foto het team van vrouwen 1 in het nieuwe tenue.

voetbal 2         voetbal

ons voetbal team

  

 Geïnteresseerd  neem dan contact op met Albert Joling  06-26635422 of Henk Joling 06-54231434

vacature, allround, medewerker, gezocht, job, baan, werk, agrarisch

Wij zijn dit jaar gestart met een leliecitatie!

Leuk om te versturen via Facebook, Twitter of bij elke andere feestelijke gebeurtenis.

En het leuke ervan.... het geeft de website www.lelieteelt.nl een boost! U mag de leliecitaties hier. te vinden vrij gebruiken om zelf een leliecitatie te versturen.


Deze week kreeg ik een reactie op een tweet van mij.

De reactie was “waarom gaan jullie niet over op bio #grondwater #diversiteit #bijen“

Een hele normale vraag......en die mag natuurlijk gesteld worden. Ik heb er ook met liefde antwoord op gegeven.

De vraag hield me nogal bezig, wat waarschijnlijk ook de bedoeling was van de vraagsteller.

De vraag deed veel met me, waarschijnlijk op een andere manier als wat de vraagsteller wou bereiken.

Door de vraag voelde ik me aangevallen, veroordeeld, teleurgesteld, verdrietig. Maar even later ook vooral trots!

Dit alles, behalve het laatste, wilde ik niet maar het gebeurde toch!

Ik had op de vraag als antwoord kunnen geven: waarom gaan jullie niet over op gangbaar….?

Wat dan direct aangaf dat ik mij aangevallen voelde. En omdat ik niet hetzelfde gevoel wil kweken wat het bij mij oproept heb ik dat antwoord niet gegeven. Want ik heb respect voor alle agrariërs om mij heen.

Ik voelde me veroordeeld omdat er voor mijn gevoel gesuggereerd wordt dat biologisch beter is dan gangbaar. Net of wij gangbare telers er op uit zijn om de wereld te “vergiftigen”?! Laten we even duidelijk zijn: Ook wij gangbare telers willen, net als biologische telers, onze gronden zo gezond mogelijk houden want daar komt immers ons inkomen vandaan. Wij verschillen alleen van mening over hoe dat moet.

Ik voelde me teleurgesteld omdat voor mijn gevoel de vraagsteller mij biologisch wil opdringen, ik verwoord mijn gevoel maar ik zeg niet dat de vraagsteller dit ook bedoelde. Naar mijn idee kunnen we elkaar helpen in plaats van veroordelen. We kunnen van elkaar leren. Wij doen op ons bedrijf en samen met andere bloembollentelers bij stichting Rol al een aantal jaren proeven met zowel chemische als biologische proeven. We staan open voor innovatie en vernieuwing. En we boeken steeds meer vooruitgang!

Verdrietig word ik er van dat er vooral over me geoordeeld wordt door mensen die nog nooit bij ons op het bedrijf zijn wezen kijken. Niet dat de vraagsteller daar wat aan kan doen maar ik weet dat de vraag toegejuicht word door mensen in ons dorp die veel van de lelieteelt vinden. Deze staan open voor alles wat negatief te melden valt over de teelt. Volgens mij hoort bij het vormen van een objectieve mening ook dat je komt kijken op een bedrijf dat de teelt uitvoert. Dan kun je in overleg en kun je komen tot oplossingen. Samen sterk.

De vraag riep bij mij op dat wij niet trots mogen zijn op onze gangbare teelt. Nou dat mag ik wel! Net als de vraagsteller trots mag zijn op zijn of haar biologische teelt! We doen allemaal dingen waar we een goed gevoel over hebben.

Begrijp me niet verkeerd dat ik niet besef dat er mensen in mijn omgeving zijn die oprecht bang zijn voor chemische gewasbeschermingsmiddelen. Daar heb ik begrip voor. Wij proberen altijd in goed overleg tot oplossingen te komen om die angst weg te nemen of te beperken. Ook wij bollentelers zijn blij met een onderzoek wat door het RIVM word uitgevoerd. Het gaat hier niet alleen om de gezondheid van de omwonenden maar ook over de gezondheid van onze medewerkers en onszelf. Maar begrijp ook dat de biologische middelen onder dezelfde loep door moeten. Onderzoek zal dan misschien uitwijzen dat chemisch schadelijker is dan biologisch of andersom of misschien is er helemaal geen verschil?

Ik ben een trotse bollenteler in de gemeente Westerveld, een prachtige gemeente met veel natuur, cultuur, landbouw en veeteelt . Deze gaan in goed overleg naar mijn idee prima samen. Er zijn echter mensen die vinden dat wij als bollenteler daar niet in passen. Prima, die mening mag je hebben. Het lijkt me duidelijk dat ik daar anders over denk! Ik ben trots op dat wat we allemaal bereikt hebben in de afgelopen jaren. De vooruitgang die we geboekt hebben in het terug brengen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Trots op onze teelten, gesprekken met omwonenden, onze medewerkers, onze open dagen, onze tulpenroutes, de tulpenpluktuin, tulpenpracht bij nacht, de leliepluktuin, kortom op alle initiatieven van de Drentse bloembollentelers. Maar ook trots op de omwonenden die ons er op wijzen dat dingen anders kunnen. Dat houdt ons scherp.

Geef ons bollentelers ruimte en tijd voor onderzoek zodat we in de toekomst ook verder kunnen.

Wij hebben 2 zonen die met dezelfde passie en liefde als wij het bedrijf voort willen zetten. Daar ben ik als ouder natuurlijk nog het meest trots op. Maar dat moet ze door de omgeving natuurlijk wel gegund worden.

Nog even dit: Alles is mijn gevoel en waarschijnlijk niet wat de vraagsteller bedoelde.